Αμάζευτες κινδυνεύουν να μείνουν οι ελιές στη Μεσσηνία – Αδιέξοδο με πανάκριβα εργατικά χέρια και μετακλήσεις

Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος της Μεσσηνίας παραμένει η έλλειψη εργατών γης, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την ελαιοπαραγωγή, καθώς η συγκομιδή βρίσκεται σε εξέλιξη. Οι παραγωγοί δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν το απαραίτητο προσωπικό για τη συλλογή του ελαιοκάρπου, ενώ το αυξημένο κόστος εργασίας, με τα ημερομίσθια να φτάνουν τα 70 με 80 ευρώ, σε συνδυασμό με τις σημερινές τιμές του ελαιολάδου, περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια κέρδους.

Την ίδια ώρα, σημαντικά εμπόδια καταγράφονται στις διαδικασίες μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, καθώς οι καθυστερήσεις στην έκδοση των απαραίτητων εγγράφων αφήνουν πολλούς παραγωγούς σε αναμονή επί μήνες.

Το αποτέλεσμα είναι να χάνεται πολύτιμος χρόνος, την ώρα που η συγκομιδή δεν μπορεί να περιμένει και ο κίνδυνος να παραμείνει μέρος της παραγωγής αμάζευτο γίνεται όλο και πιο ορατός. Το πρόβλημα και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι αγρότες στην εξεύρεση εργατικών χεριών, αλλά και στην προσπάθειά τους να απασχολήσουν νόμιμα εργαζομένους από το εξωτερικό αναδεικνύεται από τις κραυγές αγωνίας οι οποίες καταγράφονται από τις μαρτυρίες παραγωγών από τη Μεσσηνία. Οι παραγωγοί καλούνται, επομένως, να καλύψουν τις δαπάνες της καλλιέργειας με πολύ μικρότερη συγκομιδή και με πρόσθετες επιβαρύνσεις σε ένα εξοδολόγιο το οποίο ανεβαίνει συνεχώς και το οποίο λειτουργεί αντιστρόφως ανάλογα με την τιμή του παραγόμενου προϊόντος.  

Μεροκάματα 70-80 ευρώ και αυξημένο κόστος παραγωγής

Η έλλειψη διαθέσιμων εργατών έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των ημερομισθίων, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τον προϋπολογισμό των ελαιοπαραγωγών. Πέρα από το ημερομίσθιο, σε αρκετές περιπτώσεις οι αγρότες καλούνται να εξασφαλίσουν στους εργαζομένους διαμονή και ημιδιατροφή, ανεβάζοντας αισθητά το συνολικό κόστος συγκομιδής. Η οικονομική εξίσωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, όταν οι τιμές του ελαιολάδου είχαν φτάσει ακόμη και τα 8 ευρώ το κιλό. Σήμερα, με τις τιμές να κινούνται περίπου στα 3,20-3,30 ευρώ, πολλοί παραγωγοί εκτιμούν ότι η συγκομιδή δεν είναι πλέον οικονομικά συμφέρουσα, ιδιαίτερα για όσους διαθέτουν μικρότερες εκτάσεις. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά στο ρεπορτάζ, σε αρκετές περιπτώσεις τα έξοδα συγκομιδής και παραγωγής κινδυνεύουν να ξεπεράσουν τα έσοδα από την πώληση του ελαιολάδου.

Ελλείψεις 70.000-80.000 εργατών γης σε εθνικό επίπεδο

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη Μεσσηνία, αλλά αφορά συνολικά τον πρωτογενή τομέα της χώρας. Σύμφωνα με έρευνα της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), οι ετήσιες ανάγκες της ελληνικής αγροτικής παραγωγής σε εργατικά χέρια υπολογίζονται σε 70.000 έως 80.000 άτομα. Κατά την περίοδο της ελαιοσυγκομιδής, οι ελλείψεις γίνονται ακόμη πιο έντονες, καθώς η ανάγκη για εργαζομένους αυξάνεται και οι παραγωγοί καλούνται να ολοκληρώσουν τη συλλογή μέσα σε συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια. Την ίδια στιγμή, το θεσμικό πλαίσιο για τη νόμιμη απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες εξακολουθεί να δημιουργεί δυσκολίες.

Στο ρεπορτάζ καταγράφεται, επίσης, το ζήτημα των ανθρώπων που βρίσκονται επί χρόνια στην Ελλάδα, έχουν δημιουργήσει οικογένειες και έχουν παιδιά που φοιτούν ή έχουν αποφοιτήσει από ελληνικά σχολεία, αλλά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια ως προς τη νόμιμη διαμονή και την πρόσβασή τους στην αγορά εργασίας. Έτσι, ενώ η φετινή χρονιά εμφανίζει θετικές προοπτικές από πλευράς παραγωγής, το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα καταφέρουν οι αγρότες να συγκεντρώσουν εγκαίρως τον ελαιόκαρπο και, κυρίως, αν μετά την κάλυψη των αυξημένων εξόδων θα απομείνει ουσιαστικό εισόδημα στην τσέπη τους.