Ελαιόλαδο: Έως 5,30 ευρώ το κιλό για ποιοτικά έξτρα παρθένα – Έντονες διακυμάνσεις και διεθνείς πιέσεις στην αγορά

Σημαντικές εβδομάδες διαμορφώνονται για την αγορά ελαιολάδου, καθώς η συγκομιδή βρίσκεται στο αποκορύφωμά της, τα ελαιοτριβεία λειτουργούν σε πλήρη δυναμικότητα και οι παραγωγοί προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες διαδικασίες με τα ψηφιακά δελτία αποστολής για την παράδοση ελαιοκάρπου προς έκθλιψη. Την ίδια στιγμή, οι έμποροι εμφανίζονται πρόθυμοι να πληρώσουν για την υψηλή ποιότητα, αλλά με ολοένα και μικρότερες διαφοροποιήσεις στις τιμές ανάλογα με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Η πραγματικότητα στην αγορά είναι σαφής. Παραγωγοί που κατάφεραν να παράγουν έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με ελεύθερα λιπαρά οξέα κάτω από τις 5 γραμμές και με δείκτες υπεροξειδίων, Κ232 και Κ268 σε αποδεκτά επίπεδα, μπορούν να διεκδικήσουν τιμές άνω των 5 ευρώ το κιλό. Με βάση τις συναλλαγές που έχουν καταγραφεί μέσα στον Νοέμβριο, η υψηλότερη τιμή για συμβατικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο έφτασε τα 5,40 ευρώ το κιλό στην Κρήτη και τα 5,35 ευρώ στη Λακωνία.

Παράλληλα, στις πρόσφατες τιμολογήσεις καταγράφεται ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο. Αν και το ποιοτικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο με οξύτητα τριών γραμμών και κάτω είναι σχετικά δυσεύρετο, η διαφορά τιμής του από ελαιόλαδα με οξύτητα τεσσάρων, πέντε ή και έξι γραμμών δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Σε αρκετούς τιμοκαταλόγους που κυκλοφορούν στην αγορά, οι «σκάλες» τιμών κινούνται συχνά με διαφορές της τάξης των 5 λεπτών ανά κιλό, ενώ μεγαλύτερες αποκλίσεις, της τάξης των 10 ή 20 λεπτών, εμφανίζονται κυρίως μετά τις 5 γραμμές οξύτητας.

Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, οι παραγωγοί που επιθυμούν να πουλήσουν άμεσα βρίσκουν σήμερα τιμές στη Μεσσηνία από περίπου 4,20 ευρώ το κιλό για ελαιόλαδα με οριακές οξύτητες έως περίπου 4,90 ευρώ για ελαιόλαδα τριών γραμμών. Στη Λακωνία οι τιμές κινούνται συνήθως μεταξύ 4,80 και 5,30 ευρώ το κιλό για οξύτητες έως 0,6, ενώ στην Κρήτη παρατηρείται τις τελευταίες ημέρες ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση, με τιμές από περίπου 4,40 έως και 5,20 ευρώ το κιλό για οξύτητες από 0,3 έως 0,6.

Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά συνεχίζουν να επηρεάζουν το κλίμα. Το ενδιαφέρον των εμπόρων στρέφεται κυρίως προς την Ιταλία και, σε μικρότερο βαθμό, προς την Ισπανία, όπου οι διακυμάνσεις τιμών παραμένουν έντονες. Παράλληλα, οι εισροές ελαιολάδου από την Τυνησία δημιουργούν νέα δεδομένα, ενισχύοντας την αίσθηση ότι η αγορά απέχει ακόμη από μια σταθερή ισορροπία.

Ήδη από τα τέλη του 2024 αναφέρεται ότι Ιταλοί και Ισπανοί έμποροι έχουν τη δυνατότητα να εισάγουν σημαντικές ποσότητες τυνησιακού ελαιολάδου, αρχικά μέσω του αδασμολόγητου πλαισίου των 56.000 τόνων και στη συνέχεια μέσω τακτικών εμπορικών ροών, αξιοποιώντας πιο χαλαρούς κανόνες ιχνηλασιμότητας. Από τις αρχές Νοεμβρίου 2025 το θέμα επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς συνεχίζονται καταγγελίες για αθέμιτες εισαγωγές με ψευδή επισήμανση, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει παρέμβαση και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι τιμές παραγωγού στην Τυνησία για έξτρα παρθένο ελαιόλαδο κινούνται λίγο κάτω από τα 4 ευρώ το κιλό, ενώ η χώρα αναμένει φέτος ιδιαίτερα μεγάλη παραγωγή που εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 500.000 τόνους.

Παράλληλα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο εντείνονται οι πιέσεις για άρση των εμποδίων στις εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Ισπανία να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, επιδιώκει να βελτιώσει το εμπορικό πλαίσιο με τις ΗΠΑ. Ο Ισπανός υπουργός Εμπορίου, Carlos Cuerpo, έχει επαναλάβει σε διπλωματικές επαφές με Αμερικανούς αξιωματούχους την πρόθεση της ΕΕ να βρεθεί κοινό έδαφος για την άρση των εξαγωγικών εμποδίων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένοι ανταγωνιστές της ευρωπαϊκής αγοράς, όπως η Τυνησία, αντιμετωπίζουν υψηλότερους δασμούς για εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, οι οποίοι φτάνουν περίπου το 25%, στοιχείο που επηρεάζει σημαντικά τον διεθνή ανταγωνισμό στο ελαιόλαδο.