Απαγόρευση καπνικών και αλκοόλ σε ανήλικους: Με QR code από gov.gr και kids wallet η ταυτοποίηση, μέσω events.gov.gr η είσοδος σε κέντρα διασκέδασης

Ο οδικός χάρτης που παρουσιάστηκε και πως θα γίνονται οι έλεγχοι για να μην μπορούν οι ανήλικοι να αγοράζουν τσιγάρα και αλκοόλ

Κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια της κυβέρνησης να βάλει φρένο στην αγορά καπνικών προϊόντων και αλκοόλ στους ανήλικους θα παίξει το gov.gr. Ο οδικός χάρτης για να επιτευχθεί ο περιορισμός των παιδιών σε τέτοια προϊόντα παρουσιάστηκε σήμερα (18.03.2026) από τους υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και του υφυπουργού Υγείας, Δημήτρη Βαρτζόπουλου.

Ο «Οδικός Χάρτης και Επιχειρησιακό Σχέδιο για την Καθολική Εφαρμογή της Απαγόρευσης Πώλησης Καπνικών και Αλκοόλ σε Ανήλικους», είναι ένα πλέγμα παρεμβάσεων που συνδυάζει νομοθεσία, τεχνολογία και εντατικούς ελέγχους. Οι ανήλικοι θα ταυτοποιούνται από τους πωλητές καπνικών προϊόντων και αλκοόλ μέσω ενός QR code στο κινητό και η ευθύνη πλέον περνά στους πωλητές. 

Το νέο πλαίσιο εισάγει για πρώτη φορά σαφή και καθολική απαγόρευση της πώλησης, της προσφοράς και της διάθεσης των προϊόντων καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ σε ανηλίκους. Η ευθύνη για την εξακρίβωση της ηλικίας μεταφέρεται ρητά στον πωλητή. Εάν ο αγοραστής δεν επιδείξει αποδεικτικό στοιχείο ηλικίας, η πώληση, διάθεση και προσφορά, απαγορεύεται. Παράλληλα, απαγορεύεται πλήρως η πώληση προϊόντων καπνού και αλκοόλ μέσω αυτόματων πωλητών.

Η πώληση, προσφορά ή διάθεση καπνού και αλκοόλ σε ανηλίκους αποτελεί πλέον ποινικό αδίκημα και οι παραβάσεις τιμωρούνται με φυλάκιση έως 3 χρόνια και με χρηματική ποινή.

Πώς θα γίνεται ο έλεγχος ηλικίας

Η ταυτοποίηση ενηλικότητας θα γίνεται μέσω των εφαρμογών Gov.gr Wallet και Kids Wallet. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα αξιόπιστο σύστημα ελέγχου που περιορίζει ουσιαστικά τη δυνατότητα πρόσβασης των ανηλίκων.

Όσον αφορά στα σημεία λιανικής πώλησης, οι πωλητές επιλέγουν στην εφαρμογή Gov.gr Wallet την ηλικιακή ομάδα για την επαλήθευση της ηλικίας (π.χ. πάνω από 18) και εμφανίζεται ένα QR code. Ο πιθανός αγοραστής σκανάρει το QR code είτε μέσω του Gov.gr Wallet, είτε του Kids Wallet και επιτρέπει την κοινοποίηση του πιστοποιητικού επιβεβαίωσης της ηλικίας.

Ακολούθως, στο Gov.gr Wallet του πωλητή εμφανίζεται πράσινη ή κόκκινη σήμανση ανάλογα με το εάν επιτρέπεται ή όχι η πώληση του προϊόντος βάσει της ηλικίας. Επισημαίνεται ότι δεν εμφανίζεται η ακριβής ηλικία των αγοραστών.

Παράλληλα, θεσπίζεται:

•  Υποχρεωτικό ψηφιακό μητρώο για όλα τα σημεία λιανικής πώλησης.
•  Καθολική απαγόρευση πώλησης μέσω αυτόματων πωλητών.
• Μεταφορά της βασικής ευθύνης ελέγχου στην Ελληνική Αστυνομία, με ενισχυμένα εργαλεία.
• Προσωποποίηση ευθύνης, καθώς πλέον υπεύθυνος είναι και ο φυσικός πωλητής (π.χ. ταμίας, σερβιτόρος).

Το νέο σύστημα έρχεται να αντιμετωπίσει και το φαινόμενο χρήσης ψεύτικων ψηφιακών ταυτοτήτων από ανηλίκους, που μέχρι σήμερα αποτελούσε σημαντικό κενό στην εφαρμογή του νόμου.

Η πρωτοβουλία έρχεται να καλύψει χρόνια κενά στην εφαρμογή της απαγόρευσης, παρά το γεγονός ότι σχετικές διατάξεις υπήρχαν ήδη. Όπως επισημάνθηκε, η αύξηση της χρήσης νικοτίνης και αλκοόλ από ανηλίκους, σε συνδυασμό με την εμφάνιση νέων προϊόντων (όπως θερμαινόμενα ή εναλλακτικά προϊόντα νικοτίνης), κατέστησαν αναγκαία μια πιο αυστηρή και σύγχρονη προσέγγιση. Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις στην υγεία, ιδίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα των νέων, καθώς και στην ανάγκη πρόληψης με μακροπρόθεσμο κοινωνικό και δημοσιονομικό όφελος.

Ο βασικός στόχος του νέου θεσμικού πλαισίου είναι η προστασία των ανηλίκων, η πρόληψη της εξάρτησης σε νεαρή ηλικία, η ενίσχυση της διαφάνειας και της εποπτείας της αγοράς, η αποτελεσματικότερη επιβολή της νομοθεσίας και η ευθυγράμμιση της χώρας με εθνικές και ευρωπαϊκές στρατηγικές δημόσιας υγείας. Για τον σκοπό αυτό, το νέο πλαίσιο οργανώνεται γύρω από πέντε βασικούς άξονες:

1. Πρόληψη και προστασία των ανηλίκων
2. Ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς
3. Ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης
4. Δημιουργία ψηφιακού μητρώου ελέγχου
5. Ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και των κυρώσεων.

events.gov.gr: Πώς θα μπαίνουν οι ανήλικοι σε κέντρα διασκέδασης

Η είσοδος και παραμονή ανηλίκων σε μπαρ και κέντρα νυχτερινής διασκέδασης απαγορεύεται. Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η διεξαγωγή ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• να πραγματοποιούνται σε οριοθετημένους χώρους
• να διεξάγονται εκτός ωραρίου λειτουργίας του καταστήματος και εφόσον έχουν προηγουμένως δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα events.gov.gr.

Ψηφιακό μητρώο ελέγχου προϊόντων

Κεντρικό εργαλείο του νέου πλαισίου αποτελεί το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Καπνού, Αλκοόλ και λοιπών μη καπνικών προϊόντων (alto.gov.gr). Στο μητρώο εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τα προϊόντα αυτά σε όλα τα σημεία πώλησης σε όλη τη χώρα.

Για πρώτη φορά καθίσταται δυνατή η πλήρης χαρτογράφηση της αγοράς, ο στοχευμένος έλεγχος, η διαλειτουργικότητα μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Mε την εγγραφή στο Ψηφιακό Μητρώο εκδίδεται έγγραφο που φέρει QR code. Με τον τρόπο αυτό, διευκολύνονται οι έλεγχοι νομιμότητας που διενεργούν οι αρμόδιες ελεγκτικές αρχές. Κατά τους επιτόπιους ελέγχους υπάρχει η δυνατότητα τόσο σκαναρίσματος του QR code του εγγράφου, όσο και επιβεβαίωσης εγγραφής στο Μητρώο.  Όσοι πωλούν τα σχετικά προϊόντα οφείλουν να εγγραφούν στο alto.gov.gr έως τις 16 Απριλίου 2026.

Ρύθμιση νέων προϊόντων νικοτίνης

Το νέο θεσμικό πλαίσιο ρυθμίζει ειδικά τα ηλεκτρικά θερμαινόμενα προϊόντα χωρίς καπνό, τα προϊόντα νικοτίνης και τα σακουλάκια νικοτίνης. Τα προϊόντα αυτά απαγορεύεται να πωλούνται σε ανηλίκους, δεν μπορούν να διατίθενται μέσω αυτόματων πωλητών, οφείλουν να τοποθετούνται σε ειδικές προθήκες εντός καταστημάτων και να διατίθενται μόνο μέσω υπαλλήλου.

Εποπτεία και  παρακολούθηση της αγοράς

Για την συνεχή εποπτεία και παρακολούθηση της αγοράς συστήνεται Ειδικό Τμήμα στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας. Το τμήμα αυτό έχει ως αρμοδιότητα την παρακολούθηση της κυκλοφορίας προϊόντων καπνού και νικοτίνης, τη συλλογή δεδομένων αγοράς και την υποστήριξη της χάραξης πολιτικών δημόσιας υγείας.

Δημήτρης Παπαστεργίου: «Η τεχνολογία δίνει πραγματικές λύσεις»

Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη διαλειτουργικότητα και τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, τονίζοντας ότι πρόκειται για ένα εγχείρημα που βασίζεται στη συνεργασία.

Όπως ανέφερε, η πρωτοβουλία ξεκίνησε μετά από κυβερνητική σύσκεψη στις αρχές του καλοκαιριού, με σαφή στόχο να αντιμετωπιστεί ένα υπαρκτό κοινωνικό πρόβλημα με σύγχρονα μέσα. «Πρόκειται για πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας τον ρόλο κάθε υπουργείου: το Υγείας στη θεμελίωση της πολιτικής, το Προστασίας του Πολίτη στους ελέγχους και το Ψηφιακής Διακυβέρνησης στην ανάπτυξη εργαλείων.

Ο κ. Παπαστεργίου στάθηκε ιδιαίτερα σε τρεις βασικές καινοτομίες:

• Το ψηφιακό μητρώο λιανικής πώλησης, που επιτρέπει για πρώτη φορά στην Πολιτεία να γνωρίζει με ακρίβεια τα σημεία ελέγχου.
• Την υποχρεωτική δήλωση ιδιωτικών εκδηλώσεων, ώστε να μην χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα για παράνομη διάθεση αλκοόλ σε ανηλίκους.
• Το σύστημα επιβεβαίωσης ηλικίας, το οποίο χαρακτήρισε ως το πιο σύνθετο, αλλά και πιο κρίσιμο στοιχείο.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το σύστημα δεν αποκαλύπτει προσωπικά δεδομένα, αλλά μόνο την πληροφορία επιλεξιμότητας, ενώ σημείωσε πως η τεχνολογία αυτή ευθυγραμμίζεται με ευρωπαϊκές πρακτικές και μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους τομείς (όπως διαδικτυακές πλατφόρμες).

«Η τεχνολογία είναι εδώ για να κάνει τη ζωή μας πιο ασφαλή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι το νέο πλαίσιο απαιτεί τη στήριξη τόσο των επαγγελματιών όσο και της κοινωνίας για να αποδώσει.