Έρχεται ο «Τειρεσίας των ενοικιαστών» το 2026 – Πώς θα αλλάξει η αγορά μισθώσεων

Αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ενοικίων δρομολογούνται το επόμενο διάστημα, με βασικό άξονα τη δημιουργία Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, ενός μηχανισμού που ήδη αποκαλείται «Τειρεσίας των ενοικιαστών» και αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026. Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τους όρους στις μισθώσεις κατοικιών, επιδιώκοντας να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών και να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες ακίνητα που σήμερα παραμένουν κλειστά υπό τον φόβο ασυνέπειας πληρωμών.

Το νέο σύστημα σχεδιάζεται ως μητρώο που θα παρέχει συνοπτικές ενδείξεις για την οικονομική συμπεριφορά των υποψήφιων μισθωτών. Στόχος είναι ο περιορισμός των φαινομένων κακοπληρωτών που δημιουργούν σημαντικές οικονομικές απώλειες και λειτουργούν αποτρεπτικά για τη μακροχρόνια μίσθωση. Τα δεδομένα θα αντλούνται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και θα αφορούν καθυστερήσεις πληρωμών, ληξιπρόθεσμες οφειλές σε δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, καθώς και τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια. Το πιστοποιητικό δεν θα περιλαμβάνει αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, αλλά δείκτες αξιοπιστίας, ενώ η πρόσβαση θα γίνεται αποκλειστικά με τη συναίνεση του ενδιαφερόμενου ενοικιαστή, επιχειρώντας να διατηρηθεί ισορροπία ανάμεσα στη διαφάνεια και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Στην πράξη, εφόσον ένας υποψήφιος μισθωτής συναινέσει στην έκδοση του πιστοποιητικού και προκύπτει θετική ένδειξη συνέπειας, ο ιδιοκτήτης θα ενημερώνεται ότι δεν υπάρχει ιστορικό ληξιπρόθεσμων οφειλών ή δικαστικών εκκρεμοτήτων για απλήρωτα ενοίκια και θα μπορεί να προχωρήσει στη συμφωνία με μεγαλύτερη ασφάλεια. Σε περίπτωση ουδέτερης ένδειξης, λόγω παλαιότερων αλλά τακτοποιημένων οφειλών, ο ιδιοκτήτης θα έχει τη δυνατότητα να ζητήσει πρόσθετες εγγυήσεις, όπως αυξημένη προκαταβολή ή εγγυητή. Αντίθετα, σε περίπτωση αρνητικής αξιολόγησης λόγω πρόσφατων και επαναλαμβανόμενων ανεξόφλητων ενοικίων ή τελεσίδικης δικαστικής απόφασης, θα μπορεί να αρνηθεί τη μίσθωση, περιορίζοντας τον κίνδυνο οικονομικής ζημίας.

Το σχέδιο έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από σωματεία ενοικιαστών, τα οποία ζητούν σαφείς δικλείδες προστασίας ώστε να μη διευρυνθεί η στεγαστική ανασφάλεια. Επικαλούνται στοιχεία της ΑΑΔΕ σύμφωνα με τα οποία το 2025 δηλώθηκαν μισθώματα ύψους 8 δισ. ευρώ, ενώ τα ανείσπρακτα ενοίκια αντιστοιχούν μόλις στο 0,18% του συνόλου, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα των κακοπληρωτών δεν εμφανίζεται ως γενικευμένο φαινόμενο.

Παράλληλα, από την 1η Απριλίου τίθεται σε ισχύ η υποχρεωτική καταβολή όλων των ενοικίων κατοικιών μέσω τραπεζικού λογαριασμού που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ, μέτρο που στοχεύει στη μείωση της φοροδιαφυγής και στην ενίσχυση της διαφάνειας. Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, το μέσο δηλωθέν ενοίκιο έχει ήδη παρουσιάσει αύξηση τους τελευταίους μήνες, εξέλιξη που αποδίδεται στην εντατικοποίηση των ελέγχων. Το επόμενο διάστημα θα κρίνει αν ο «Τειρεσίας των ενοικιαστών» θα λειτουργήσει ως εργαλείο εξυγίανσης ή αν θα ανοίξει έναν νέο κύκλο συζητήσεων για τα όρια μεταξύ ασφάλειας συναλλαγών και κοινωνικής προστασίας.