Έκλεισε το ελληνικό FIR, αδύνατες οι προσγειώσεις και απογειώσεις στα αεροδρόμια της χώρας – Εισαγγελική έρευνα για το μπλακάουτ

Έκτακτη αναστολή πτήσεων σε όλο το ελληνικό FIR λόγω τεχνικού προβλήματος στις ραδιοσυχνότητες καταγράφηκε νωρίς σήμερα, προκαλώντας προβλήματα στις προσγειώσεις και απογειώσεις σε όλα τα αεροδρόμια της χώρας. Σύμφωνα με αεροπορική οδηγία (NOTAM) που εξέδωσε η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, η αναστολή των πτήσεων, χαρακτηρισμένη ως «zero rate», εφαρμόζεται έως ότου υπάρξει νεότερη ενημέρωση. Το ζήτημα αφορά τα κεντρικά συστήματα ραδιοσυχνοτήτων των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, είναι απίθανο να αποκατασταθεί πριν το μεσημέρι ή νωρίς το απόγευμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι σήμερα είναι μία από τις πλέον πολυσύχναστες ημέρες των εορτών, με αυξημένη κίνηση στα αεροδρόμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, λόγω της επιστροφής πολλών εκδρομέων από το εξωτερικό.

Οι πτήσεις που βρίσκονται ήδη στον αέρα και προορίζονται για ελληνικά αεροδρόμια θα προσγειωθούν «χειροκίνητα», δηλαδή χωρίς τη χρήση των αυτόματων τεχνικών συστημάτων, σε μια διαδικασία που απαιτεί αυξημένη προσοχή και συντονισμό από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας και το προσωπικό των αεροδρομίων. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας παρακολουθεί συνεχώς την κατάσταση και θα εκδώσει νεότερη οδηγία μόλις αποκατασταθεί το πρόβλημα.

Στην ανακοίνωσή της, η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, αναφέρει: 

«Πρόβλημα Συχνοτήτων στο F.I.R. Αθηνών

Κάποιες συχνότητες που εξυπηρετούν τις ανάγκες του FIR Αθηνών αντιμετωπίζουν πρόβλημα το οποίο διερευνάται μαζί με αρμόδιους εξωτερικούς φορείς. Προκειμένου για την απόλυτη διατήρηση της ασφάλειας των πτήσεων, εξυπηρετείται μόνο μέρος των υπερπτήσεων, και έχουν τεθεί περιορισμοί στα ελληνικά αεροδρόμια. Προς τούτο έχει ήδη εκδοθεί σχετικό ΝΟΤΑΜ. Το θέμα τελεί υπό διερεύνηση και θα υπάρξουν νεότερες ανακοινώσεις».

Αποτέλεσμα είναι να έχει μειωθεί η χωρητικότητα κι ενώ αρχικά εξυπηρετούνταν πτήσεις που ήταν ήδη στον αέρα, πλέον έχουν καταστεί ουσιαστικά αδύνατες οι αναχωρήσεις κυρίως από το μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, το Ελευθέριος Βενιζέλος, που επηρεάζεται περισσότερο -κυρίως λόγω του μεγάλου όγκου των πτήσεων ειδικά αυτές τις ημέρες- αλλά και τα περιφερειακά αεροδρόμια, ενώ ήδη γίνονται εκτροπές πτήσεων που ήταν στον αέρα και πλέον κατευθύνονται σε άλλα αεροδρόμια.

Εισαγγελική έρευνα για το μπλακάουτ

Η εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας παρενέβη μετά το ολικό μπλακ άουτ που προκάλεσε χθες, 4 Ιανουαρίου, σοβαρά προβλήματα στο ελληνικό FIR, οδηγώντας σε περιορισμούς και προσωρινή αναστολή πτήσεων σε όλο τον εναέριο χώρο της χώρας. Ο προϊστάμενος της εισαγγελίας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική έρευνα, η οποία θα διεξαχθεί από το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος, προκειμένου να διερευνηθεί εάν συντρέχει το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και η πηγή των παρεμβολών στις συχνότητες του FIR Αθηνών. Μέχρι στιγμής, δεν προκύπτουν ενδείξεις εξωτερικής παρέμβασης.

Τα επικρατέστερα σενάρια

Τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών συγκλίνουν στο ότι η διακοπή οφείλεται σε τεχνική δυσλειτουργία, και όχι σε εξωτερική απειλή. Παρότι αρχικά υπήρξαν αναφορές για «παρεμβολές» που άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης, οι έλεγχοι μέσω ειδικών πτήσεων επιτήρησης συχνοτήτων και ανάλυσης των καταγραφών (logs και φάσματα) απέκλεισαν εξωτερική παρέμβαση. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην αδυναμία μετάδοσης μηνυμάτων από τους ίδιους τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, ενώ η λήψη σημάτων από τα αεροσκάφη λειτουργούσε κανονικά, γεγονός που υποδηλώνει δυσλειτουργία εντός του συστήματος.

Τα επικρατέστερα σενάρια εστιάζουν σε δύο βασικούς παράγοντες. Πρώτον, σε πρόβλημα στην τηλεπικοινωνιακή υποδομή της ΥΠΑ, όπου μισθωμένα κυκλώματα μεταφοράς ήχου και δεδομένων μεταξύ κεραιών, ραντάρ και κέντρων ελέγχου ενδέχεται να παρουσίασαν αστοχία ή ασυμβατότητα μετά από πρόσφατες τεχνικές εργασίες. Δεύτερον, στον παλαιό και ανεπαρκώς εφεδρικό εξοπλισμό της ΥΠΑ, ο οποίος δεν έχει εκσυγχρονιστεί για δεκαετίες, με αποτέλεσμα οι αποσπασματικές αναβαθμίσεις να μην επαρκούν και ο πλήρης εκσυγχρονισμός να απαιτεί τουλάχιστον δύο χρόνια.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ενεργοποίησε άμεσα τα πρωτόκολλα ασφαλείας, περιορίζοντας δραστικά τις πτήσεις και, όπου κρίθηκε αναγκαίο, αναστέλλοντάς τες προσωρινά. Τα μέτρα αυτά απέτρεψαν κάθε κίνδυνο για την ασφάλεια των πτήσεων, αλλά ανέδειξαν με τον πιο σαφή τρόπο τις αδυναμίες του συστήματος και την ανάγκη εκσυγχρονισμού των κρίσιμων υποδομών ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας.