Το σχέδιο Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία: «Έτοιμος για ειρήνη, όχι για παράδοση», δηλώνει ο Ζελένσκι

Το προσχέδιο των 28 σημείων που προωθούν οι ΗΠΑ  προβλέπει  αναγνώριση των εδαφών που ελέγχει η Ρωσία, μείωση του ουκρανικού στρατού και απομάκρυνση από την προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ, με αντάλλαγμα εγγυήσεις ασφαλείας και οικονομική στήριξη

Η κυβέρνηση Τραμπ προωθεί σχέδιο 28 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, το οποίο προβλέπει σημαντικές εδαφικές παραχωρήσεις στο Κρεμλίνο και περιορισμούς στον ουκρανικό στρατό, μια πρόταση «κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της Μόσχας», σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, που έχει ήδη προκαλέσει έντονες διπλωματικές τριβές σε Κίεβο, Ουάσινγκτον και Άγκυρα.

Το νέο σχέδιο Τραμπ προβλέπει την παραχώρηση στη Ρωσία τμημάτων της ανατολικής Ουκρανίας που σήμερα δεν ελέγχει, με αντάλλαγμα μια αμερικανική εγγύηση ασφαλείας για την Ουκρανία και την Ευρώπη απέναντι σε μελλοντική ρωσική επίθεση, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios.

Οι βασικοί άξονες του σχεδίου Τραμπ

Παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία και μάλιστα νομιμοποίησή τους στα μάτια της διεθνούς κοινότητας, μερικός αφοπλισμός και άλλες κινήσεις από το Κίεβο που δεν έχουν αντίστοιχο από τη Μόσχα, είναι τα βασικά σημεία του αμερικανικού σχεδίου.

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, το ειρηνευτικό σχέδιο των 28 σημείων προβλέπει άμεση  κατάπαυση του πυρός και συμφωνία ασφαλείας υπό την εποπτεία των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ουκρανία καλείται να αναγνωρίσει τη ρωσική κυριαρχία στην Κριμαία και σε περιοχές της ανατολικής χώρας που τελούν υπό ρωσικό έλεγχο ή επιρροή, με αντάλλαγμα οικονομική ενίσχυση και αμερικανικές εγγυήσεις ασφάλειας.

Ειδικότερα, όπως σημειώνει το Axios, που επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο με άμεση γνώση του θέματος, το σχέδιο παραχωρεί στη Ρωσία τμήματα της ανατολικής Ουκρανίας, που δεν ελέγχει σήμερα. Το αντάλλαγμα θα είναι οι εγγυήσεις ασφάλειας των ΗΠΑ για την Ουκρανία και την Ευρώπη έναντι μελλοντικής ρωσικής επιθετικότητας.

Η Ουκρανία και οι υποστηρικτές της είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα θεωρήσουν το σχέδιο τεράστια παραχώρηση προς τη Ρωσία. Αλλά ο Λευκός Οίκος, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, θεωρεί ότι η Ουκρανία είναι πιθανό να χάσει το έδαφος ούτως ή άλλως αν ο πόλεμος συνεχιστεί και «επομένως είναι προς το συμφέρον της Ουκρανίας να καταλήξει σε συμφωνία τώρα».

Πέρα από αυτά, το σχέδιο του Τραμπ προβλέπει ότι η Ρωσία θα αποκτήσει τον πλήρη de facto έλεγχο του Λουγκάνσκ και του Ντονέτσκ (που μαζί αναφέρονται ως Ντονμπάς), παρά το γεγονός ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να ελέγχει περίπου το 14,5% του εδάφους εκεί.

Παρά το γεγονός ότι βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο, οι περιοχές του Ντονμπάς από τις οποίες θα αποσυρθεί η Ουκρανία θα θεωρούνται αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη και η Ρωσία δεν θα μπορεί να τοποθετήσει στρατεύματα εκεί.

Σε δύο άλλες περιοχές που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο, η Χερσώνα και τη Ζαπορίζια, οι γραμμές ελέγχου θα παραμείνουν ως επί το πλείστον παγωμένες όπως είναι σήμερα. Η Ρωσία θα επιστρέψει κάποια εδάφη, υπό την προϋπόθεση διαπραγματεύσεων.

Αναλυτικά, τα κύρια σημεία της συμφωνίας για τα εδάφη είναι τα εξής:

Εδαφικά Ζητήματα

📍 Η Κριμαία, το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ (ήτοι, το Ντονμπάς) αναγνωρίζονται de facto ως μέρος της Ρωσίας.
📍 Η Χερσώνα και η Ζαπορίζια παραμένουν σε «παγωμένο» καθεστώς.
📍 Ορισμένα εδάφη γίνονται αποστρατικοποιημένες ζώνες ασφαλείας υπό ρωσικό έλεγχο.
📍 Και οι δύο πλευρές δεσμεύονται να μην αλλάξουν τα σύνορα με τη χρήση βίας.

Στρατιωτικές Συμφωνίες

📍 Το ΝΑΤΟ δεν θα αναπτύξει στρατεύματα στην Ουκρανία.
📍 Μαχητικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ θα σταθμεύουν στην Πολωνία.
📍 Ιδρύεται διάλογος ασφάλειας μεταξύ ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και Ρωσίας, περιλαμβάνοντας τη δημιουργία ομάδας εργασίας ΗΠΑ-Ρωσίας.
📍 Η Ρωσία κατοχυρώνει νομικά μία πολιτική μη επίθεσης προς την Ουκρανία και την Ευρώπη.

Οικονομικά Μέτρα και Ανάπτυξη της Ουκρανίας

📍 Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη λανσάρουν μεγάλο πακέτο επενδύσεων για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας.
📍 100 δισεκατομμύρια δολάρια από «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία κατανέμονται για την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, με τις ΗΠΑ να λαμβάνουν το 50% των κερδών.
📍 Η Ευρώπη συνεισφέρει επιπλέον 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
📍 Άλλα «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα χρηματοδοτούν κοινά έργα ΗΠΑ-Ρωσίας.
📍 Δημιουργείται Ταμείο Ανάπτυξης της Ουκρανίας, το οποίο θα υποστηρίζει επενδύσεις σε υποδομές, πόρους και τεχνολογία.

Αναφορικά με τη Ρωσία

📍 Οι κυρώσεις αίρονται σταδιακά.
📍 Η Ρωσία επιστρέφει στην G8.
📍 Εδραιώνεται μακροπρόθεσμη οικονομική συνεργασία ΗΠΑ-Ρωσίας.

Ενέργεια και Ειδικές Εγκαταστάσεις

📍 Ο Σταθμός Ηλεκτροπαραγωγής της Ζαπορίζια λειτουργεί υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), με την ηλεκτρική ενέργεια να μοιράζεται 50-50 μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
📍 Οι ΗΠΑ βοηθούν στην αποκατάσταση της υποδομής φυσικού αερίου της Ουκρανίας.

Εφαρμογή και Εποπτεία

📍 Η συμφωνία είναι νομικά δεσμευτική.
📍 Η εποπτεία πραγματοποιείται από το «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο διευθύνεται από τον Ντόναλντ Τραμπ.
📍 Οι παραβιάσεις επιφέρουν κυρώσεις.
📍 Με την υπογραφή της συμφωνίας, τίθεται σε εφαρμογή άμεση εκεχειρία και οι στρατιωτικές δυνάμεις των δύο πλευρών υποχωρούν στις συμφωνημένες θέσεις.

Τι κερδίζει και τι χάνει η κάθε πλευρά

Ουκρανία

1. Μένει μόνιμα εκτός ΝΑΤΟ, με την πρόβλεψη αυτή να κατοχυρώνεται νομοθετικά στο Σύνταγμα της χώρας.

2. Περιορισμένες ένοπλες δυνάμεις, χωρίς πυρηνικό καθεστώς.

3. Εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ -αλλά υπό όρους.

Εδάφη

1. Κριμαία, Ντονέτσκ, Λουχάνσκ αναγνωρίζονται de facto ως ρωσικά.

2. Χερσώνα και Ζαπορίζια παραμένουν «παγωμένες» κατά μήκος των γραμμών στο μέτωπο του πολέμου, όπως έχει διαμορφωθεί το status quo έπειτα από σχεδόν τέσσερα χρόνια πολέμου -στην πράξη, αυτό σημαίνει και νέα απώλεια εδαφών για την Ουκρανία. 

3. Δημιουργία αποστρατικοποιημένης ζώνης ασφαλείας υπό ρωσικό έλεγχο de facto.

Ρωσία

1. Υποσχέσεις για «μη επίθεση» και νομική δέσμευση ως προς αυτό.

2. Σταδιακή επιστροφή στην G8.

3. Οι κυρώσεις αίρονται βήμα προς βήμα.

Τα «κέρδη» του Κιέβου

1. $200 δισεκατομμύρια για ανασυγκρότηση (συμπεριλαμβανομένων $100 δισεκατομμυρίων από «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία).

2. Επαναλειτουργία του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια υπό την επίβλεψη της IAEA, με την ηλεκτρική ενέργεια να μοιράζεται 50-50.

3. Σημαντικές επενδύσεις από ΗΠΑ και ΕΕ και δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης.

Προβλέπονται επίσης

– Ανταλλαγή κρατουμένων και επιστροφή των απαχθέντων παιδιών.

– Εκλογές στην Ουκρανία 100 ημέρες μετά την υπογραφή.

– Πλήρης αμνηστία για όλους τους συμμετέχοντες στον πόλεμο.

Τι σχολιάζει η Ρωσία

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι οι επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζονται, αλλά ότι δεν υπάρχουν νέες εξελίξεις σε σχέση με ένα ειρηνευτικό σχέδιο που θα έβαζε τέλος στη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Έπειτα από πολλά δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες συνέταξαν ένα ειρηνευτικό σχέδιο το οποίο προτείνει στο Κίεβο να παραχωρήσει ορισμένα εδάφη, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι δεν υπάρχει τίποτε καινούργιο να ανακοινωθεί από τότε που διεξήχθη η σύνοδος κορυφής του Αυγούστου μεταξύ του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Πεσκόφ δήλωσε ότι οι επαφές με τους Αμερικανούς συνεχίζονται αλλά ότι δεν έχουν γίνει ακόμη αρκετά για να διεξαχθεί μια ακόμη σύνοδος κορυφής.

Ευρωπαϊκή και βρετανική στάση – Οι προοπτικές ειρήνης

Η Ευρωπαϊκή Ένωση τηρεί στάση επιφυλακτικότητας απέναντι στο αμερικανικό σχέδιο, επισημαίνοντας ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή αν δεν διασφαλίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας. Οι Βρυξέλλες ταυτόχρονα ενισχύουν την αμυντική τους συνεργασία, προωθώντας σχέδιο για τη βελτίωση της στρατιωτικής κινητικότητας στην Ευρώπη.

Το Λονδίνο εξέφρασε στήριξη στις αμερικανικές προσπάθειες. Εκπρόσωπος του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι «η Ρωσία θα μπορούσε να το κάνει αύριο, αποσύροντας τις δυνάμεις της και τερματίζοντας την παράνομη εισβολή της», προσθέτοντας πως το Ηνωμένο Βασίλειο «συμμερίζεται την επιθυμία του προέδρου Τραμπ να βάλει τέλος σε αυτόν τον βάρβαρο πόλεμο».

Παρά τις διαφωνίες, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η αναζωπύρωση της αμερικανικής ηγεσίας και η εμπλοκή χωρών όπως η Τουρκία και η Βρετανία ενισχύουν τις ελπίδες για ειρηνευτική αποκλιμάκωση, αν και οι όροι του σχεδίου θεωρούνται εξαιρετικά δύσκολοι για να γίνουν αποδεκτοί από το Κίεβο.