Καλαμάτα: 40 χρόνια από τον φονικό σεισμό του 1986 – Η νύχτα που συγκλόνισε την πόλη – Οι μνήμες ζωντανεύουν

Τέσσερις δεκαετίες έχουν περάσει από τη νύχτα της 13ης Σεπτεμβρίου 1986, όταν ο ισχυρός σεισμός που έπληξε την Καλαμάτα άφησε πίσω του νεκρούς, τραυματίες, μεγάλες καταστροφές και μια πόλη που χρειάστηκε να ξαναχτιστεί σχεδόν από την αρχή. Σαράντα χρόνια μετά, η Καλαμάτα επιστρέφει σε εκείνες τις στιγμές, όχι μόνο για να τιμήσει τη μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν, αλλά και για να αναδείξει τα επιστημονικά δεδομένα και την ανάγκη διαρκούς προετοιμασίας απέναντι στον σεισμικό κίνδυνο.

Ο Δήμος Καλαμάτας έχει καταρτίσει ένα πρόγραμμα εκδηλώσεων που θα διαρκέσει από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο, με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και οργανώσεων πολιτικής προστασίας. Το πρόγραμμα συνδυάζει ιστορικές αναφορές και μαρτυρίες με τις σύγχρονες εξελίξεις στη σεισμολογία, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενημέρωση και την εκπαίδευση των πολιτών. Το τριήμερο 11 έως 13 Σεπτεμβρίου αποτελεί την κορύφωση των δράσεων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας, όπου το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, από τις 9 το πρωί έως τις 6 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί η επιστημονική διοργάνωση με τίτλο «31 δευτερόλεπτα που συγκλόνισαν την πόλη». Η συνάντηση πραγματοποιείται σε συνεργασία με το ερευνητικό πρόγραμμα Multimarex και επιχειρεί να συνδέσει την εμπειρία του σεισμού του 1986 με τη σημερινή επιστημονική γνώση.

Το ίδιο βράδυ, στις 7.45, η εκδήλωση «40 Χρόνια μετά…» θα φέρει στο ίδιο τραπέζι επιστήμονες και εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης. Στη συζήτηση θα εξεταστούν οι γεωλογικές συνθήκες της Μεσσηνίας, η σεισμικότητα της περιοχής και οι κίνδυνοι που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας Δημήτριος Παπανικολάου θα αναφερθεί στον σεισμό του 1986 και στα γεγονότα που σημάδεψαν την πόλη. Ο διευθυντής Ερευνών του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου, δρ. Αθανάσιος Γκανάς, και η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Παρασκευή Νομικού θα παρουσιάσουν νεότερα επιστημονικά δεδομένα για τα ενεργά ρήγματα της Μεσσηνίας, αλλά και για τη γεωμορφολογία του Μεσσηνιακού Κόλπου. Στο ίδιο πλαίσιο, η ειδικός του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Έλενα Δασκαλάκη θα αναπτύξει το ζήτημα της προετοιμασίας για την αντιμετώπιση ενός ενδεχόμενου τσουνάμι.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχει και η παρουσία του πρώην δημάρχου Καλαμάτας Σταύρου Μπένου, ο οποίος θα μιλήσει με θέμα «Μνήμες Διαχείρισης», μεταφέροντας την εμπειρία της αυτοδιοίκησης από τη δύσκολη περίοδο που ακολούθησε τον σεισμό. Τη σημερινή πραγματικότητα και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πόλη θα παρουσιάσει η γενική διευθύντρια του Δήμου Καλαμάτας Παναγιώτα Κουράκλη.

Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με συζήτηση στην οποία θα συμμετάσχουν ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος και οι πρώην δήμαρχοι Γιώργος Κουτσούλης και Παναγιώτης Νίκας. Η Καλαμάτα θυμάται τους ανθρώπους που χάθηκαν Η Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, ημέρα συμπλήρωσης 40 χρόνων από τον σεισμό, είναι αφιερωμένη κυρίως στη μνήμη και την απόδοση τιμής στα θύματα της καταστροφής.

Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν το πρωί με μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Φλαρίου. Θα ακολουθήσει η καθιερωμένη τελετή στο Μνημείο για τους σεισμούς, στη συμβολή των οδών Κροντήρη και Νέδοντος. Ιδιαίτερα συμβολική θα είναι η στιγμή στις 20:21, ώρα κατά την οποία σημειώθηκε ο κύριος σεισμός στις 13 Σεπτεμβρίου 1986. Εκείνη ακριβώς την ώρα θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή στην Κεντρική Πλατεία Καλαμάτας, ως φόρος τιμής στους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους. Το πρόγραμμα θα πλαισιωθεί από τις «Μελωδίες Ελπίδας», με τη συμμετοχή της Δημοτικής Φιλαρμονικής Καλαμάτας και της Χορωδίας Παράδεισος, στον Ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου στα Γιαννιτσάνικα.

Μία ακόμη δράση, με έντονο ιστορικό και ερευνητικό χαρακτήρα, θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στο αίθριο του Πνευματικού Κέντρου. Πρόκειται για το EncelaDoc, μια συνεργασία των Αρχείων Τάξις, του Πανεπιστημίου Columbia, του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, του ΕΚΠΑ και του Tsunami Society. Εκπαίδευση στην πράξη για την αντιμετώπιση μιας καταστροφής Το μήνυμα των εκδηλώσεων δεν περιορίζεται στη μνήμη του παρελθόντος.

Το Σαββατοκύριακο 12 και 13 Σεπτεμβρίου η Κεντρική Πλατεία θα αποτελέσει χώρο ενημέρωσης και πρακτικής εκπαίδευσης για την Πολιτική Προστασία. Φορείς εκπαίδευσης, εθελοντικές ομάδες και οργανώσεις θα παρουσιάσουν στους πολίτες τρόπους αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων. Μεταξύ άλλων, θα πραγματοποιηθούν δράσεις πρώτων βοηθειών, ασκήσεις προσανατολισμού και δραστηριότητες για παιδιά και οικογένειες, με στόχο η γνώση να μετατραπεί σε πρακτική ετοιμότητα.

Στις δράσεις συμμετέχουν το Ελληνικό Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον, το Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών, τα Εκπαιδευτήρια Μπουγά, ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, η Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών και το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού. Παράλληλα, στο Πνευματικό Κέντρο θα λειτουργήσει έως το τέλος Οκτωβρίου έκθεση ιστορικού υλικού από τη Λαϊκή Βιβλιοθήκη, ενώ το συνολικό πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη φοιτητικό συνέδριο, παρουσιάσεις και αναδρομές στη δεκαετία του 1980, καθώς και συμβολική δενδροφύτευση.

Σαράντα χρόνια μετά, ο σεισμός της Καλαμάτας εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για την πόλη. Η φετινή επέτειος επιχειρεί να κρατήσει ζωντανή τη μνήμη, αλλά ταυτόχρονα να μετατρέψει την εμπειρία εκείνης της καταστροφής σε γνώση, πρόληψη και μεγαλύτερη ετοιμότητα για το μέλλον.