Άστραψε και βρόντηξε ο Δήμαρχος Καλαμάτας και Πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου στο ετήσιο τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ

Ο Δήμαρχος Καλαμάτας και Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Πελοποννήσου, Θανάσης Βασιλόπουλος, χθες, Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026, κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών του ετήσιου τακτικού Συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, που πραγματοποιείται στην Καλαμάτα, τοποθετήθηκε στη Γ.Σ. ως Πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου.

Αναλυτικά η τοποθέτηση του Δημάρχου Καλαμάτας στο συνέδριο της ΚΕΔΕ είχε ως εξής:

Ρώτησε κάποιος κάποτε έναν Δήμαρχο πως καταφέρνει να κάνει τόσα πολλά με τόσο λίγα χρήματα. Και ο Δήμαρχος απάντησε «Είναι απλό, κάνουμε θαύματα». Κι όταν συνέχισε ρωτώντας τον γιατί δεν ζητά περισσότερα χρήματα από την Πολιτεία, τότε ο Δήμαρχος απάντησε: «Τα ζητάμε, αλλά η Πολιτεία πιστεύει ότι, αφού κάνουμε θαύματα, τότε δεν χρειαζόμαστε περισσότερα χρήματα».

Και για να προλάβω τον Υπουργό που σίγουρα μας ακούει, να πω ότι  ο Δήμαρχος αυτός, ήταν προηγούμενης θητείας… Όχι ότι τα προβλήματα αλλάζουν. Διαχρονικά είναι και τα προβλήματα, και οι ανάγκες αλλά και οι διεκδικήσεις. Και το ανέκδοτο, η ιστορία αυτή, θα ήταν πράγματι αστεία, αν δεν περιέγραφε με τρόπο γλαφυρό και εύστοχο, την καθημερινότητα ενός Δημάρχου.

Γιατί γνωρίζουμε, τι σημαίνει να έχεις την ευθύνη. Τι σημαίνει να πρέπει να δώσεις λύσεις.  Άμεσα, πολλές φορές ακαριαία. Για ένα σχολείο που χρειάζεται συντήρηση. Για ένα δρόμο που απαιτεί επισκευή.  Για ζητήματα καθημερινά, όπως η καθαριότητα, το πράσινο. Το να έχουμε επάρκεια και καθαρό νερό. Να μπορούμε να αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα πολιτικής προστασίας. Να διατηρούμε όρθιες, τις κοινωνικές μας υπηρεσίες, τις προνοιακές μας δομές.

Γιατί πίσω απ’ όλα αυτά βρίσκονται οι συνδημότες μας.  Οικογένειες, παιδιά, άνθρωποι όλων των ηλικιών, συμπολίτες μας που αγωνιούν, που δυσκολεύονται, που θέλουν να νιώθουν το Δήμο δίπλα τους.

Αυτή είναι η ευθύνη μας, και αυτή την ευθύνη δεν την αρνηθήκαμε ποτέ. Αυτό που αρνούμαστε να αποδεχθούμε, είναι οι αρμοδιότητες δίχως τους αντίστοιχους πόρους. Οι αρμοδιότητες δίχως το αναγκαίο προσωπικό, δίχως τα αναγκαία μέσα. Και αυτό είναι κάτι που επιτέλους πρέπει να αλλάξει. Πρέπει εμείς, συνάδελφοι, να το αλλάξουμε.

Ένα ζήτημα που δεν αφορά το σήμερα. Δεν αφορά μόνο αυτή την Κυβέρνηση, είναι διαχρονικό. Αλλά κάτι πρέπει να γίνει.

Και θέλω να είμαι απολύτως ξεκάθαρος. Δεν είμαστε εδώ για να γκρινιάξουμε. Μακριά από εμάς η μιζέρια και η γκρίνια.  Είμαστε εδώ και πρέπει να ακουστεί δυνατά. Για να διεκδικήσουμε το αυτονόητο. Τις προϋποθέσεις δηλαδή που θα μας επιτρέψουν να υπηρετήσουμε σωστά τον τόπο μας.

Ναι. Βήματα έχουν γίνει. Ναι. Υπάρχει συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών. Και διάθεση διαλόγου υπάρχει.

Εσχάτως υπάρχει και ο νέος Κώδικας της Αυτοδιοίκησης. Πράγματι μια σημαντική θεσμική προσπάθεια. Οφείλουμε να είμαστε δίκαιοι και να τα αναγνωρίζουμε όλα αυτά. Όπως αναγνωρίζουμε και όλα τα θετικά που γίνονται συνολικά.

Αυτό όμως αγαπητοί συνάδελφοι, δεν μας στερεί το δικαίωμα να διεκδικούμε. Ούτε θα σωπάσουμε για όσα πρέπει ακόμα να αλλάξουν. Για το λόγο αυτό έχουμε χρέος η φωνή μας να είναι ηχηρή και τα αιτήματά μας καθαρά.

Γιατί οι ανάγκες των Δήμων μας μεγαλώνουν. Γιατί οι ανάγκες της κοινωνίας ξεπερνούν τα στενά όρια των διαθέσιμων προϋπολογισμών.

Σήμερα, σε μία περίοδο όπου το Κράτος επαίρεται για τα οικονομικά, για την ανάπτυξη που καταγράφουν οι δείκτες, για τις αξιολογήσεις των Οίκων, σήμερα εν τούτοις, οι Δήμοι μας καλούνται να κάνουν θαύματα, για να καλύψουν τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες, για να αντιμετωπίσουν την υποστελέχωση, το δυσβάστακτο ενεργειακό κόστος, για να συντηρήσουν υποδομές.

Και γνωρίζουμε καλά, ότι η όποια ευθύνη αναζητάτε πρώτα από τον Δήμαρχο. Ο Δήμαρχος που φταίει για όλα. Οι Δήμοι που δεν τα κάνουν καλά.

Κάπου εδώ συνάδελφοι, μπαίνει και η παραπληροφόρηση, ότι δήθεν τάχα παίρνουμε χρήματα από το καλό Κράτος αλλά δεν τα αξιοποιούμε σωστά… Εσχάτως έχουμε και τις περίφημες αξιολογήσεις, τις οποίες να τονίσω θέλουμε. Όμως τις θέλουμε με όρους αξιοκρατικούς, με όρους δίκαιους. Και πάνω απ’ όλα να μας αξιολογείτε βάση ευθύνης, αρμοδιότητας, αλλά και χρηματοδότησης. Και όχι αλά καρτ.  Και εν πάση περιπτώσει δεν μπορεί καμία αξιολόγηση να μετατρέπεται σε έναν ακόμα μηχανισμό μεταφοράς ευθυνών από το Κράτος προς την Αυτοδιοίκηση.

Οι Δήμαρχοι, οι εκλεγμένοι από την πλειοψηφία των κοινωνιών μας Δήμαρχοι, δεν ζητάμε σεβασμό. Τον απαιτούμε. Και το λέμε ξεκάθαρα. Δεν ανεχόμαστε κανείς να μας κουνά το δάκτυλο, γιατί δεν εκπροσωπούμε τους εαυτούς μας. Πολύ περισσότερο αυτοί που σε κάποιες περιπτώσεις ο ετήσιος μισθός τους ξεπερνά την χρηματοδότηση της ΣΑΤΑ των σχολείων.

Δημοσιολογούντες και πολιτικάντηδες, αυτόκλητοι τιμητές της κυβέρνησης που σχεδόν μόνιμα μας συκοφαντούν. Γραφειοκράτες που δεν γνωρίζουν όχι απλώς πως λειτουργεί ένας Δήμος, αλλά τι ουσιαστικά προσφέρει, να αντιμετωπίζουν εκλεγμένους Δημάρχους με την υπεροψία της εξουσίας, αλλά και δυστυχώς σε αρκετές περιπτώσεις με την ανοχή της Κυβέρνησης.

Δεν ζητάμε ασυλίες και προνόμια. Τον προσήκοντα θεσμικό σεβασμό ζητάμε, και να μπορούμε ως πραγματική Αυτοδιοίκηση να υπηρετούμε τις ανάγκες των Δήμων μας.

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Τα αναφέρω όλα αυτά, μεταφέρω αν θέλετε, εδώ στο Συνέδριο μας, μια αγωνία συναδέλφων απ’ όλη την Πελοπόννησο. Θαρρώ και όχι μόνο. Είναι μια ανάγκη να εξομολογούμαστε εμείς οι Δήμαρχοι, μπροστά σε συναδέλφους, σε ανθρώπους που είμαι βέβαιος κατανοούν καλύτερα από τον καθένα, αυτά τα οποία λέγονται.

Όμως, έχει την αξία του, να ειπωθούν και ορισμένα συγκεκριμένα παραδείγματα, αγωνίας, προβληματισμού, διεκδίκησης για τα αυτονόητα. Και παρά το ότι θα μπορούσα να αναφερθώ σε πολλά, όπως και όλοι εδώ μέσα θα επικεντρωθώ σε ένα.

Το πλέον, ή αν θέλετε, από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα της αγωνίας ενός Δημάρχου είναι τα σχολεία μας. Τα σχολεία που φιλοξενούν τη νέα γενιά. Το μέλλον του τόπου μας. Ένα μέλλον που λόγω του δημογραφικού προβλήματος που εντείνεται, προβλέπεται δυσοίωνο.

Σχολεία λοιπόν. Με ελάχιστη χρηματοδότηση, με ανεπαρκή στήριξη από το Κράτος, η Αυτοδιοίκηση, οι Δήμοι, καλούμαστε όχι απλώς να τα κρατήσουμε όρθια και αξιοπρεπή, αλλά και να τα λειτουργήσουμε. 

Σχολικές επιτροπές: καταργήθηκαν  μεν, το πραγματικό κόστος δαπανών ωστόσο για τους Δήμους αυξήθηκε. Και όχι μόνο αυτό. Αλλά τα προβλήματα στην καθημερινότητα πολλαπλασιάστηκαν.

Σχολικές καθαρίστριες: Αλήθεια υπάρχει Δήμος που να μπορεί να καλύψει με τα χρήματα που λαμβάνει αξιοπρεπώς αυτή την αρμοδιότητα;

Υποδομές. Αναγνωρίζουμε τη σημασία προγραμμάτων όπως το «Μαριέττα Γιαννάκου» και τη συνδρομή των Κτιριακών Υποδομών. Όμως η αλήθεια είναι ότι τα χρήματα που δαπανούμε κάθε χρόνο από Δημοτικούς Πόρους για να συντηρούμε τα σχολεία ισοδυναμούν με τρία ή και τέσσερα αντίστοιχα προγράμματα.

Και φυσικά πάντα η απειλή του Εισαγγελέα είναι παρούσα. Παράδειγμα; Εμείς στο Δήμο Καλαμάτας έχουμε έτοιμη μελέτη 2 εκατ. ευρώ για την πυροπροστασία των σχολείων. Χρηματοδότηση δεν έχουμε από το Κράτος. Και εδώ βρίσκεται η αντίφαση: το Κράτος ζητά από τον Δήμο να διασφαλίσει την προστασία των σχολείων, χωρίς να του εξασφαλίζει τα απαραίτητα μέσα.

Ο κόσμος δεν ενδιαφέρεται τίνος είναι η ευθύνη. Ποιος φταίει. Ποιος έχει την αρμοδιότητα. Θέλει λύσεις, αποτέλεσμα, θέλει πράξεις, θέλει ουσία. Και οι Δήμοι χρήματα να ανταποκριθούν στις ανάγκες αυτές.

Αγαπητές και Αγαπητοί συνάδελφοι,

Ως Πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου, μεταφέρω εδώ την αγωνία και τη φωνή των συναδέλφων μου.

Χρειαζόμαστε ουσιαστική αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων και της ΣΑΤΑ, καθώς και ένα σταθερό, πολυετές αναπτυξιακό πρόγραμμα που θα επιτρέπει στους Δήμους να σχεδιάζουν και να υλοποιούν έργα με προοπτική.

Χρειαζόμαστε, μόνιμο προσωπικό και επιτάχυνση των προσλήψεων. Δεν μπορεί κρίσιμες υπηρεσίες να παραμένουν υποστελεχωμένες και η λειτουργία των Δήμων να στηρίζεται διαρκώς στην υπερπροσπάθεια των εργαζομένων τους.

Απαιτείται ουσιαστική μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Δήμους και τις ΔΕΥΑ, καθώς και σταθερή χρηματοδότηση των κοινωνικών και προνοιακών δομών.

Οι παιδικοί σταθμοί, τα ΚΔΑΠ, τα Κέντρα Κοινότητας, τα ΚΗΦΗ και οι δομές υποστήριξης των γυναικών που έχουν υποστεί βία δεν είναι απλώς προγράμματα. Είναι υπηρεσίες που στηρίζουν ανθρώπους και οικογένειες. Δεν μπορούμε να αφήσουμε εργαζόμενους και ωφελούμενους σε καθεστώς αβεβαιότητας. Η κοινωνική συνοχή δεν μπορεί να εξαρτάται από προσωρινές χρηματοδοτήσεις.

Και επειδή ανέφερα την κοινωνική συνοχή. Αν θέλουμε ζωντανή ύπαιθρο, πρέπει να εξασφαλίσουμε υπηρεσίες, υποδομές και πραγματικές προοπτικές για τους ανθρώπους που επιλέγουν να ζήσουν εκεί.

Παράλληλα, χρειαζόμαστε ένα θεσμικό πλαίσιο που να επιτρέπει στους Δήμους να λειτουργούν αποτελεσματικά.

Ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης είναι μια ευκαιρία να διορθώσουμε αδυναμίες και αντιφάσεις. Για να πετύχει, όμως, πρέπει να λαμβάνει υπόψη την εμπειρία των ανθρώπων που θα τον εφαρμόσουν.

Δεν μπορεί να θεσπίζονται ρυθμίσεις και στη συνέχεια οι Δήμοι να διαπιστώνουν ότι δεν μπορούν να τις εφαρμόσουν στην πράξη. Δεν μπορούμε να κλείσουμε ούτε προϋπολογισμούς, αλλά η σκέψη κάποιων γραφειοκρατών στο Υπουργείο ήταν πως θα κλείσουν οι δημοτικές επιχειρήσεις. Δίχως να εξετάζουν το πώς και το γιατί. Ίσως τους έμειναν κουσούρια από την εποχή της Τρόικας.

Επίσης, κάτι ακόμα κρίσιμο. Η επικείμενη Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για την ουσιαστική κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας της Αυτοδιοίκησης.

Δεν αρκεί να μιλάμε για αποκέντρωση. Πράξεις χρειάζονται.

Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να διασφαλίσουμε τον αυτοδιοικητικό χαρακτήρα των Υπηρεσιών Δόμησης, να δώσουμε στους Δήμους ουσιαστική δυνατότητα αξιοποίησης της δημοτικής περιουσίας και να απλοποιήσουμε διαδικασίες που σήμερα εμποδίζουν την ανάπτυξη.

Χρειαζόμαστε, επίσης, σαφείς κανόνες για την αποκατάσταση των δημοτικών υποδομών όταν εκτελούνται έργα από τρίτους, όπως συμβαίνει με τις εγκαταστάσεις οπτικών ινών. Η ανάπτυξη των νέων δικτύων είναι απαραίτητη. Δεν μπορεί, όμως, να αφήνει πίσω της κατεστραμμένους δρόμους και Δήμους που καλούνται να αποκαταστήσουν τις ζημιές χωρίς επαρκή μέσα.

Στην πολιτική προστασία, οι αρμοδιότητες μεταξύ Κράτους, Περιφερειών και Δήμων πρέπει να είναι ξεκάθαρες, με αντίστοιχη χρηματοδότηση, προσωπικό και εξοπλισμό.

Στη διαχείριση των αποβλήτων επαναπροσέγγιση του κόστους διαχείρισης και αν δεν καταργηθεί, χρειάζεται ουσιαστική αναθεώρηση του τέλους ταφής και χρηματοδότηση των υποδομών ανακύκλωσης.

Στις τουριστικές περιοχές, πρέπει να αποδίδεται στους Δήμους μέρος των εσόδων από το τέλος ανθεκτικότητας, ώστε να καλύπτονται οι πρόσθετες ανάγκες που δημιουργεί η εποχική αύξηση του πληθυσμού.

Και, βεβαίως, πρέπει να διασφαλίσουμε μια και καλή την αυτοτέλεια των ΔΕΥΑ, τη βιωσιμότητά τους και τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού.

Όλα αυτά και πολλά ακόμα, συνδέονται με ένα κοινό ζητούμενο. Να αναγνωρίσουμε στην Αυτοδιοίκηση τον πραγματικό της ρόλο.

Να ευχαριστήσουμε τον Υπουργό, που σε όλα τα συνέδρια της ΚΕΔΕ, είναι εκεί από την αρχή μέχρι το τέλος και μας ακούει υπομονετικά. Αναγνωρίζουμε τη διάθεση συνεργασίας που υπάρχει από μέρους του με όλη μας την καρδιά.

Υπάρχουν όμως Υπουργοί που μας θεωρούν αναγκαίο κακό. Που μας προσβάλουν, όταν για μήνες δεν μας δέχονται στο γραφείο τους, που για χρόνια δεν απαντούν καν στα μηνύματα μας.

Εμείς όταν ζητάμε επικοινωνία δεν εκπροσωπούμε τον εαυτό μας. Ως Δήμαρχος εκπροσωπώ 73.600 συμπολίτες μου και ως Πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου 26 Δήμους με περίπου 600.000 πληθυσμό.

Πρέπει, λοιπόν, να μεταφερθεί στην Κυβέρνηση η δυσαρέσκεια μας για κάποιες περιπτώσεις, που επικεντρώνονται σε αυτή η θητεία, αλλά και την πραγματική αγωνία των ανθρώπων που εκπροσωπούμε.

Μην αφήσουμε την Αυτοδιοίκηση να γίνει ο εύκολος αποδέκτης όλων των ευθυνών. Μην αφήσουμε τους Δημάρχους να μετατρέπονται σε εξιλαστήρια θύματα για διαχρονικές αδυναμίες της Πολιτείας.

Αν θέλουμε αποτελεσματικό Κράτος, χρειαζόμαστε αποτελεσματικούς Δήμους. Και αποτελεσματικοί Δήμοι σημαίνει επαρκής χρηματοδότηση, κατάλληλο προσωπικό, ξεκάθαρες αρμοδιότητες και δυνατότητα να σχεδιάζουμε το μέλλον μας. Αυτή είναι η διεκδίκησή μας.