Παναγιώτης Χαλβατσιώτης: Η εκτίναξη του αριθμού των κρουσμάτων δεν οφείλεται μόνο στην αυξημένη μεταδοτικότητα του ιού

Μπορεί να μπήκαμε και πάλι σε lockdown, αλλά με τον βαθμό θετικότητας στην κοινότητα να είναι στο ιστορικά υψηλότερο σημείο η πιθανότητα να (έχει) προσβληθεί κανείς από τον SARS-CoV-2 είναι περισσότερο αυξημένη από ποτέ.

Δέκα μήνες μετά την ταυτοποίηση του κορονοϊού και οχτώ μήνες από τη διάγνωση του πρώτου κρούσματος στη χώρα μας, όλα είναι διαφορετικά. Μέτρα αυτοπροστασίας, μάσκες, online αγορές, τηλεργασία και κοινωνική αποστασιοποίηση είναι μόνο μερικές από τις συνήθειες που επέβαλε η πανδημία. Ο ιός μετά την καλοκαιρινή ραστώνη του δείχνει να έχει επιστρέψει και πλέον η μετάλλαξή του απειλεί στη ζωή μας.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Παναγιώτης Χαλβατσιώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ μιλά στo »focus radio.gr» για την υγειονομική κρίση στην Ελλάδα, για το δεύτερο κύμα του ιού, τους νέους, τα fake news, τα μέτρα της Κυβέρνησης σχετικά με το καθολικό lockdown, την παραγωγή του εμβολίου και για άλλα πολύ ενδιαφέροντα σχετικά με την πανδημία.

1) Βρισκόμαστε στο μέσο του 2ου κύματος της τεράστιας υγειονομικής κρίσης και της καθολικής καραντίνας σε όλη την Ελλάδα. Πως εκτιμάτε εσείς την κατάσταση;

Είναι γνωστό ότι σε κάθε επιδημία διαχρονικά υπάρχει ένα δεύτερο κύμα και αναμέναμε το δεύτερο κύμα της πανδημίας του κορονοϊού να κυριαρχήσει στη καθημερινότητά μας αυτό το διάστημα. Ο απόλυτος αριθμός των κρουσμάτων στη χώρα μας μπορεί να έχει εκτιναχθεί αλλά δεν οφείλεται μόνο στην αυξημένη μεταδοτικότητα του ιού, αλλά συμβάλλουν και τα πολλά διαγνωστικά τεστ που γίνονται ενώ στο πρώτο κύμα δεν είχαμε κάτι ανάλογο. Ο μεγάλος απόλυτος αριθμός όμως των κρουσμάτων σημαίνει ότι αυξάνει αναλογικά και τον αριθμό των συνανθρώπων μας που μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία σε νοσοκομεία ή και να βρεθούν στην ανάγκη για εισαγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας.


2) Τα κρούσματα σύμφωνα με τα στοιχεία του Ε.Ο.Δ.Υ. στην Ελλάδα, αυξάνονται καθημερινά και μάλιστα κατακόρυφα. Γιατί φτάσαμε ως εδώ, μετά από 8 μήνες από την εμφάνιση του κορονοϊού;

Η αύξηση των κρουσμάτων προφανώς οφείλεται στον αυξημένο βαθμό μεταδοτικότητας που παρατηρήθηκε τους τελευταίους μήνες. Για την πρόληψη της αύξησης των κρουσμάτων πρέπει να στοχεύουμε καταρχάς  στην ανάληψη των  μέτρων ατομικής προστασίας σε υψηλό βαθμό, δηλαδή τη καθολική χρήση μάσκας σε κάθε κοινωνική μας συναναστροφή, τα μέτρα ατομικής υγιεινής και την υιοθέτηση της ασφαλούς κοινωνικής απόστασης. Παράλληλα, όμως, οι αρμόδιοι φορείς θα πρέπει να λαμβάνουν τα μέτρα επιτήρησης των κανόνων, να ευαισθητοποιούν τους πολίτες, να διαθέτουν όλα τα μέτρα προφύλαξης σε επαρκείς ποσότητες αλλά και να εξαντλούν τις προσπάθειες εντόπισης κρουσμάτων και ιχνηλάτησης των επαφών τους ώστε να περιορίζεται η διασπορά. Είναι γνωστό ότι αφενός μεν η ίωση με κορονοϊό χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη μεταδοτικότητα από τις συνήθεις ιώσεις αλλά υπάρχουν και κάποιοι φορείς του ιού οι οποίοι πολλές φορές χωρίς να το γνωρίζουν γίνονται υπερμεταδότες, δηλαδή με απλά λόγια μπορεί ένας και μόνο φορέας να μολύνει μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα ίσως και 100 άτομα. Επομένως, αστοχίες και τήρηση των μέτρων από όλες τις πλευρές πιθανά να οδήγησαν στη σημερινή εικόνα με τη μεγάλη διασπορά.

3) Από τα ίδια στατιστικά στοιχεία του προκύπτει ότι 8 μήνες μετά την εμφάνιση του κορονοϊού, η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού στην Ελλάδα σε ποσοστό  μεγαλύτερο του 90% είναι υγιές. Συνιστά αυτό το γεγονός αναγκαία τη λήψη καθολικών μέτρων σε όλη την Ελληνική επικράτεια;

Δεν χωράει αμφιβολία ότι ο απόλυτος αριθμός των κρουσμάτων είναι πολύ μικρός στο σύνολο των 11.000.000 της χώρας μας. Εντούτοις φαίνεται ιδιαίτερα μεγάλος γιατί όσο αυξάνονται τα κρούσματα αυξάνονται και οι υγειονομικές απαιτήσεις. Δηλαδή, εάν θεωρήσουμε ότι το 5% των κρουσμάτων θα χρειαστεί να νοσηλευτεί σε κλίνη εντατικής θεραπείας σημαίνει ότι σε 100 κρούσματα θα χρειαστούν μόνο 5 κρεβάτια, σε 1000 κρούσματα 50 κρεβάτια, σε 10.000 θα χρειαστούν 500 και σε 100.000 θα χρειαστούν 5.000 κρεβάτια και καμία χώρα της  Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν διαθέτει τόσα. Άρα, πρέπει να περιορίζουμε πάντα με κάθε τρόπο τον αριθμό των κρουσμάτων για να μπορεί ένα σύστημα υγείας να υποστηρίξει τους ασθενείς και να αποφύγουμε τους μη αναγκαίους θανάτους.

4) Σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα το Ε.Σ.Υ. (σε ανθρώπινο δυναμικό και υποδομές) σε σχέση με το Μάρτιο του 2020 και τι έχει γίνει στον χώρο της πρωτοβάθμιας φροντίδας, όπου σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αρκετών ιατρών θα βοηθούσε στην αποσυμφόρηση των νοσοκομείων, αφού όλα τα περιστατικά δεν χρήζουν νοσοκομειακή περίθαλψη;

Με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης η Ελλάδα κατατάσσεται πολύ χαμηλά και μάλιστα στην προτελευταία θέση πριν την Λετονία, για επιπλέον κατά κεφαλής υγειονομικές δαπάνες λόγω της πανδημίας από το Μάρτιο μέχρι σήμερα. Διαχρονικά επίσης είχαμε αναλογικά με τον πληθυσμό μας πολύ λίγες κλίνες εντατικής Θεραπείας. Επομένως, όσα μέτρα και αν λήφθηκαν δεν φαίνεται να άλλαξαν την εικόνα σε μεγάλο βαθμό και για το λόγο αυτό απαιτούνται άμεσα πιο δραστικά και πιο στοχευμένα μέτρα. Θα πρέπει να υλοποιηθούν προγράμματα δωρεών εδώ και τώρα και να ενισχυθεί η υγεία σε νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό. Έχουμε να διανύσουμε ένα μαραθώνιο και δυστυχώς είμαστε ακόμα στην αρχή. 

5) Ακούμε και διαβάζουμε αλληλοσυγκρουόμενες απόψεις για το εμβόλιο κατά του κορονοϊού. Τι πληροφόρηση έχετε από την Διεθνή επιστημονική κοινότητα και τον Π.Ο.Υ.;

Με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία φαίνεται ότι τα εμβόλια όλων των Εταιρειών να είναι ιδιαίτερα δραστικά και ότι θα είναι σύντομα διαθέσιμα. Η νέα όμως τεχνολογία παρασκευής τους με την ενεργοποίηση του γενετικού μας υλικού είναι πρωτότυπη και έχει εγείρει πολλά ερωτήματα. Εντούτοις, τα πρώτα στοιχεία που έχουμε από τις μελέτες δεν ενοχοποιούνται για παρενέργειες με ανεπιθύμητες αντιδράσεις.   

6) Συμφωνείτε με την απόφαση της κυβέρνησης για την αναστολή του 80% των τακτικών χειρουργείων;

Η υποβάθμιση και ο περιορισμός των προσφερόμενων υπηρεσιών υγείας στους μη covid-19 ασθενείς δεν με βρίσκει σύμφωνο. Θα μπορούσε να είναι κατανοητός μόνον αν είχε εξαντληθεί κάθε προσπάθεια δημιουργίας νέων μονάδων ακόμα και εκστρατείας για την αντιμετώπιση των κρουσμάτων του κορονοϊού. Θα μπορούσε να είχε ενεργοποιηθεί συντονισμένα η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και να επαναλειτουργήσουν ανενεργές πτέρυγες και νοσηλευτικές μονάδες που είχαν αναστείλει την λειτουργία τους. Αν δεν επαρκούσαν τότε θα καταλάμβαναν υγειονομικό χώρο στις ήδη λειτουργούσες αλλά και υπερφορτωμένες με ράντζα ιατρικές μονάδες.  Μια μείωση κατά 80% διαθέσιμων παροχών μπορεί να δικαιολογηθεί σε μια κατάσταση εκτάκτου ανάγκης που δεν φαίνεται όμως να βρίσκεται η Χώρα μας.

7) Έχετε αναφερθεί στο παρελθόν για τις επιδράσεις της καραντίνας κυρίως στις ευπαθείς ομάδες και ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους συμπολίτες μας οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις είτε ζουν μόνοι τους ή δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στην «κανονικότητα» της στοιχειώδους επιβίωσης τους. Τι προτείνετε για αυτούς;

Οι συμπολίτες μας που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες και οφείλουν να λάβουν ιδιαίτερα μέτρα προστασίας με περισσότερη απομόνωση είναι λογικό να οδηγούνται σε δυσχερείς καταστάσεις. Η έλλειψη τακτικής ιατρονοσηλευτικής φροντίδας κατά το πρώτο κύμα οδήγησε αναπόφευκτα σε μια επικίνδυνη απορρύθμιση της υγείας των χρονίως πασχόντων. Ανέδειξε προβλήματα επισιτισμού και οικονομικής δυσχέρειας και δυστυχώς ενίσχυσε το αίσθημα απόρριψης και περιθωριοποίησής τους. Εδώ έρχεται όμως η μεγάλη ευθύνη και οι δυνατότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης να αναλάβει την φροντίδα και την προστασία των ευαίσθητων αυτών κοινωνικών ομάδων. Υπάρχουν τα εργαλεία, οι πόροι και οι εμπειρίες και δεν θα πρέπει να ολιγωρήσουμε. Η βοήθεια στο σπίτι θα πρέπει να επεκταθεί, να ενισχυθεί και να εμπλουτιστεί σε στόχους. 

Female surgeon using monitor in operating room.

8) Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για τη λεγόμενη επιστροφή στην κανονικότητα;

Για την επιστροφή στην κανονικότητα θα πρέπει η παγκόσμια κοινότητα να κατακτήσει το στόχο της ανοσοποίησης μέσω του εμβολιασμού σε ποσοστό 70% του πληθυσμού. Θεωρώ ότι μπορεί αυτό να είναι εφικτό αν οι υγειονομικές αρχές συντονιστούν κατάλληλα και εξευρεθούν οι απαραίτητοι πόροι όχι νωρίτερα από το ερχόμενο καλοκαίρι. Βέβαια η ποιότητα και η αυστηροποίηση των ποικίλων μέτρων περιορισμού της πανδημίας θα μειώνεται μέχρι τότε σταδιακά και γεωγραφικά. Ενώ κάπου εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η όποια προσπάθεια επιχειρείται από τους καθ’ ύλην αρμόδιους για την σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα δεν μπορεί να υπονομεύεται από τα feak news ανεύθυνων δημοσιευμάτων του διαδικτύου και τους αρνητές παραδοχής του ιού οι οποίοι το μόνο που καταφέρνουν με τις απερίσκεπτες ενέργειές τους είναι να βάζουν σε κίνδυνο την ζωή συνανθρώπων μας οι οποίοι δίνουν τον δικό τους αγώνα για να καταφέρουν να επιστρέψουν στην προ κορονοϊού εποχή.

9) Όταν έχει νοσήσει το 1% του γενικού πληθυσμού της χώρας σύμφωνα πάντα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΟΔΥ μπορούμε να αναπαράγουμε την λέξη πανδημία;

Το 1% του γενικού πληθυσμού σημαίνει πάνω από 100.000 κρούσματα που εύχομαι να μην είναι τόσα πολλά σήμερα. Βέβαια είναι πολύ «εύκολο» ακόμα και γρήγορα να τα ξεπεράσεις αν δεν λάβεις τα απαραίτητα μέτρα και δεν πεισθούν οι πολίτες για την αναγκαιότητά τους.

10) Πρόσφατα δυο φαρμακευτικές εταιρείες η Pfizer και η Moderna ανακοίνωσαν την ολοκλήρωση δύο εμβολίων με αποτελεσματικότητα πάνω από 90%, αν υπολογίσουμε και το γνωστό »Sputnik» που προέρχεται από την Ρωσία τότε μιλάμε για τρία τουλάχιστον σκευάσματα ενάντια στη νόσο. Ποιά είναι η επιστημονική σας άποψη επί του θέματος για την αξιοπιστία  αυτών των εμβολίων, την αποτελεσματικότητα αλλά κυρίως για την πειστικότητα που θα επιστρατεύσουν οι αρμόδιοι προτρέποντας τον πολίτη να εμβολιαστεί;

  
Αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι η Pfizer, η Moderna και η AstraZeneca ηγούνται της κούρσας παρασκευής των ειδικών εμβολίων, αλλά υπάρχουν και άλλες 10 που ακολουθούν. Υπάρχουν όπως σωστά αναφέρετε και το Ρωσικής παρασκευής Sputnik και ένα αντίστοιχο Κινεζικής προέλευσης. Από τις επίσημες ανακοινώσεις όλων των εταιρειών δηλώνεται ότι τα όλα τα εμβόλια φαίνεται να έχουν δραστικότητα υψηλότερη του 90% χωρίς την παρουσία αξιόλογων παρενεργειών. Θα περιμένουμε να κατατεθούν οι φάκελοι για έγκριση στις ειδικές υγειονομικές επιτροπές όπου θα διερευνηθούν εξονυχιστικά τα δεδομένα και θα απαντηθούν πολλά ερωτήματα που ακόμα δεν έχουν δοθεί οι σχετικές απαντήσεις. Βέβαια ο Κινέζος Πρόεδρος προέτρεψε να τοποθετείται barcode σε κάθε εμβολιαζόμενο ώστε να του επιτρέπεται η ελεύθερη διακίνηση και τα ταξίδια. Αυτές όμως οι τακτικές ανήκουν σε ανελεύθερα καθεστώτα και ας υιοθετηθούν από τους θιασώτες τους, ο υπόλοιπος όμως κόσμος θα ζητήσει ξεκάθαρη πληροφόρηση και σε βάθος ενημέρωση ώστε να πεισθεί όχι μόνο για την ασφάλεια τους και την αναγκαιότητά τους αλλά και για την ασφάλειά τους.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *